Als je als zelfstandige in België werkt, zijn sociale bijdragen één van je belangrijkste verplichtingen – maar wat zijn ze precies, hoe worden ze berekend en wat verandert er in 2026? In deze blog leggen we uit wat je moet weten, hoe je bijdragen je sociale zekerheid vormen én hoe je slim met je betalingen omgaat.
Sociale bijdragen reiken verder dan enkel een kwartaalfactuur: ze vormen de basis van je sociale bescherming (pensioen, ziekteverzekering, familie-uitkeringen…) en vragen om een weloverwogen aanpak.
Wat zijn sociale bijdragen?
Sociale bijdragen zijn verplichte kwartaalbetalingen die elke zelfstandige in België moet doen via een sociaal verzekeringsfonds. Je betaalt deze bijdragen om sociale rechten op te bouwen voor:
-
pensioen
-
ziekte- en invaliditeitsverzekering
-
kinderbijslag en gezinsvoordelen
-
andere sociale uitkeringen en beschermingsmaatregelen
Het principe is eenvoudig: je betaalt om sociale voordelen te kunnen genieten wanneer je ze nodig hebt.
Hoe worden sociale bijdragen berekend?
De kernregel is dit: jouw sociale bijdragen worden bepaald op basis van je netto belastbaar beroepsinkomen als zelfstandige (dus na aftrek van beroepskosten).
In de praktijk werkt dit via twee stappen:
-
Voorlopige bijdragen (betaald elk kwartaal)
Deze worden berekend op basis van je inkomen van drie jaar geleden. Voor 2026 zijn dat dus je inkomsten van 2023. -
Definitieve herberekening
Wanneer de fiscus je werkelijke inkomen kent, wordt je bijdrage definitief herberekend en verrekend met wat je al betaald hebt.
Dat betekent dat je elk kwartaal een schatting betaalt, die achteraf kan stijgen of dalen op basis van je effectieve resultaat.
Hoeveel betaal je als zelfstandige?
De bijdrage zelf hangt samen met je netto belastbare inkomen. Globaal gezien geldt ongeveer:
-
20,5% van je netto belastbaar inkomen als zelfstandige in hoofdberoep
Daarnaast bestaan minimumbedragen die je altijd moet betalen, zelfs bij weinig inkomen. Voor hoofdberoep ligt dit minimum per kwartaal typisch rond enkele honderden euro’s (exacte bedragen variëren jaarlijks en zijn afhankelijk van je situatie).
De percentages zijn opgebouwd om sociale bescherming op te bouwen: hoe meer je verdient, hoe meer je bijdraagt, en hoe meer rechten je opbouwt.
Bijberoep en starters: belangrijk om te weten
Niet elke zelfstandige betaalt hetzelfde. Er zijn specifieke regels voor:
-
Zelfstandige in bijberoep
Heb je een hoofdberoep (zoals een job in loondienst) én een zelfstandige activiteit in bijberoep? Dan zijn de sociale bijdragen lager – of zelfs niet verschuldigd bij een zeer laag inkomen (< €1.881,76 per jaar). -
Starters
Als je net start, verwacht je in het begin vaak lage inkomsten. Je betaalt dan voorlopige bijdragen op basis van een minimuminkomen en kan later je bijdragen laten herzien wanneer je inkomen bekend is.
Waarom zijn sociale bijdragen belangrijk?
Je betaalt sociale bijdragen niet zomaar aan de staat – je bouwt er concrete rechten mee op:
-
Pensioen op latere leeftijd
-
Terugbetalingen van ziektekosten
-
Uitkeringen bij arbeidsongeschiktheid
-
Gezins- en kinderbijslaguitkeringen
-
Moederschaps- en vaderschapsrechten
Kortom: ze vormen je sociaal vangnet, zoals voor werknemers via RSZ het geval is.
Wat verandert er in 2026?
Voor 2026 geldt vooral deze praktische wijziging:
-
Voor de berekening van je voorlopige sociale bijdragen in 2026 wordt gekeken naar je inkomen van 2023. Je sociaal verzekeringsfonds kan deze voorlopige bijdrage aanpassen als je verwacht aanzienlijk anders te verdienen dan drie jaar geleden – bijvoorbeeld bij sterke groei of tijdelijke daling.
Daarnaast is er beleid rond vrijstellingen bij moederschap: de vrijstelling van sociale bijdragen na bevalling wordt vanaf 2026 uitgebreid naar twee kwartalen.
Let op: de basisregels (zoals percentages en minimumbedragen) kunnen jaarlijks geïndexeerd worden, en elk sociaal verzekeringsfonds hanteert administratieve kosten bovenop de wettelijke bijdragen.
Veelgestelde vragen over sociale bijdragen
Moet je sociale bijdragen betalen als je amper inkomen hebt?
In een bijberoep kun je bij zeer lage inkomsten zelfs geen bijdragen verschuldigd zijn.
Wat als je inkomen plots verandert?
Je kan je voorlopige bijdragen laten herzien bij je sociaal verzekeringsfonds – bijvoorbeeld als je inkomen duidelijk lager of hoger zal zijn dan de historische basis.
Wat als je niet betaalt?
Te late betaling leidt tot nalatigheidsintresten en verrassingen bij de jaarafrekening. Tijdige opvolging voorkomt extra kosten.
Tips om sociale bijdragen in de hand te houden
✔ Houd je inschatting van je netto belastbaar inkomen up-to-date
✔ Communiceer tijdig met je sociaal verzekeringsfonds bij veranderde inkomsten
✔ Maak gebruik van de mogelijkheid tot herziening van voorlopige bijdragen
✔ Plan samen met je boekhouder je fiscale en sociale strategie
Kantoor Dewulf: samen helderheid en rust
Bij Kantoor Dewulf zorgen we ervoor dat je sociale bijdragen zo correct mogelijk afgestemd zijn op je actuele situatie. Bij de start van elk jaar kijken we niet naar inkomsten van drie jaar geleden, maar houden we rekening met je huidige bezoldiging (bij bedrijfsleiders) en met het inkomen van het voorbije jaar (bij eenmanszaken). Zo vermijden we dat je te veel of te weinig sociale bijdragen betaalt op basis van verouderde cijfers. Daarnaast bekijken we dit ook tussentijds bij de bijwerking van je resultaten na 6 en 9 maanden, zodat je bijdragen blijven aansluiten bij je werkelijke situatie en je cashflow niet onnodig onder druk komt te staan.
Zo houd je grip op je cashflow én op je sociale beschermingsrechten.
👉 Wil je je sociale bijdragen optimaliseren of een check‑up? Plan een afspraak via www.kantoordewulf.be – wij denken graag met je mee.